09 04 2008

ATATÜRK'ÜN GETİRDİĞİ YENİLİKLER

ATATÜRK'ÜN GETİRDİĞİ YENİLİKLER

1. Türk Siyasal Kurtuluş Devrimi:
Atatürk’ün en büyük devrimi; Türk milleti’nin yönetim erki olan T.B.M.M.’sini kurarak, Ulusal Kurtuluş Savaşından zaferle çıkıp, Cumhuriyeti ilan etmesidir.

2. Saltanatın kaldırılması:
Osmanlı soyundan gelip, Türk Milleti’ni teba, kul görerek yöneten padişahlık sistemini kaldırarak; 1 Kasım 1922’de yasa ile saltanata son verilmesi. 

3. Halifeliğin kaldırılması:
"Ümmet" anlayışından çıkıp "Millet" olan Türk Ulusu; laik hukuk sistemine geçmek için önündeki engel olan halifeliği de 3 Mart 1924’de kaldırarak din-devlet işlerini birbirinden ayırmıştır.

4. Şeriye ve Evkaf Vekilliklerinin kaldırılması:
Halifeliğin kaldırılmasıyla din esasına dayalı devlet yönetimi de kendiliğinden ilga edilmiş oldu. Bu kurumun işlerini yürüten ve dine uygunluğunu denetleyen Şeriye Vekilliği (Din İşleri Bakanlığı) da kaldırılır. Yerine bugünkü Diyanet İşleri Başkanlığı kurulur.
Cami, mescit, medrese, okul, hastahane gibi İslami vakıfları yöneten Evkaf Vekilliği (Vakıflar Bakanlığı) da kaldırılarak Başbakanlığa bağlı genel müdürlükler bünyesine bağlanır.
 

5. Eğitim ve Öğretim Devrimi:
Şeriye ve Evkaf Vekilliklerinin kaldırıldığı 3 Mart 1924 günü bir yasa ile (Tevhid-i tedrisat: Eğitimin birleştirilmesi) tüm öğretim ve eğitim kurumlarının tek bir bakanlığa "Milli Eğitim Bakanlığı"na bağlanması kabul edildi. Medreseler kapatıldı. Eğitim ve öğretimde kız erkek ayırımı kalktı. Herkese eğitimde fırsat eşitliği sağlandı.
Bugünkü eğitim ve öğretim yapısı o günden atılmış oldu: Örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere iki ana bölümde karma bilimsel eğitim sistemine geçilmiş oldu.
 

6. Tekke ve Zaviyeler ile Türbelerin Kapatılması:
Son dönemlerinde birer tembellik ve miskinlik ocakları haline gelen tekke ve zaviyeler tam anlamıyla dinsel sömürü merkezleriydi. Geçmişte önemli işlevleri olmasına karşın, Osmanlı Devleti’nin yıkımım hazırlayan etkenlerden birisi de tarikatlar olmuştur. Yeni kurulmuş Cumhuriyet ve Atatürk inkılaplarına karşı "Nakşibendi Tarikatı" gibi dinsel topluluklar ve bir kısım zaviyeler, rejim aleyhine çalışmaya başlamışlardır. "Biz medeniyetten, bilim ve fenden kuvvet alıyoruz" diyen Atatürk; "Gayesi halkı meczup ve aptal yaratmak" olan tekkeleri, zaviyeleri, türbeleri 30 Kasım 1925’de çıkartılan bir kanunla kapatılmıştır. Bunların yerlerinin Mescit ve Cami olarak kullanılmasına izin verilmiştir.
 

7. Ulusal Ekonomi Devrimi:
Atatürk, yeni kurulan Türk Devleti’nin ekonomik temellerini atmak için, Türk toplumunun sosyal sınıflarım içeren temsilcileriyle 17 Şubat-4 Mart 1923’te İzmir’de "İktisat Kongresi" düzenler. Bir dizi ekonomik kararlar alınarak "İktisadi Misak" kabul edilir. Atatürk’ün öngördüğü iktisadi model;devlet ve özel sektörün bir arada olduğu "karma ekonomik sistem"dir.
 

8. Ziraat Alanında Devrim:
"Türkiye’nin gerçek sahibi ve efendisi köylüdür" diyen Atatürk; köylüden baskı ve zulümle alınan aşar veya öşür vergisini kaldırır. Toprak ve tarımda bir çok reform hareketlerine girişir. Zirai kredi birlikleri ve zirai kooperatifler kurulur. Ziraat okulları ve Yüksek Ziraat Enstitüsü açılır.
 

9. Kılık Kıyafet Devrimi:
II. Mahmut döneminden beri giyilen fes kanunla yasaklanarak şapka giyilmesi zorunlu kılınır. Bunun yanında, ruhani kisve, sarık, kalpak gibi giysilerin giyilmesi yasaklanır. Modern çağdaş giyim kabul edilir.
 

10. Soyadının kabulü:
Geleneksel ayrıcalık arz eden; hacı, hoca, ağa, paşa, molla gibi sıfatlar kaldırılarak, herkesin bir soyadı taşıması zorunluluğu getirilmiştir. Bu kanuna paralel olarak da çıkarılan bir yasa ile Osmanlılardan kalma ordudaki rütbeler kaldırılarak yeni askeri rütbelerin adları düzenlenmiş ve bugünkü hale getirilmiştir.
 

11. Takvim, Saat ve Ölçülerde Değişiklik:
Hicri ve Rumi takvim yerine Miladi takvim kabul edilerek, güneş sistemine göre de saat ayarlanmasına geçilmiştir. Hafta tatili de Cumartesi ve;Pazar günü olarak kararlaştırılmıştır.
Ölçü birimleri de batı standartlarına uygun hale getirilerek, rakamlar uygar ülkelerin kullandığı hale getirilmiştir. Ağırlık ve uzunluk ölçülerinde de uluslararası ölçekte birliğe gidilmiştir.                                   

12. Yazı ve Harf Devrimi:
Türk diline uygun olmayan Arap alfabesini kaldırarak, yerine Latin harfleriyle yeni Türk Alfabesi yasa ile kabul edilmiştir. Kısa zamanda tüm yurtta okuma-yazma seferberliği ilan edilerek, yeni Türk yazı sistemine geçilmiştir. Atatürk bizzat yeni Türk Alfabesi’nin yurttaşlarca öğrenilmesine çalışmıştır.
 

13. Tarih ve Dil Devrimi:
Atatürk; Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’nu kurarak, tarih ve dil bilincinin kavranmasında, milli kültürün ve milli ahlakın toplum içinde benimsenmesinde öncülük etmiştir. Atatürk konuştuğu gibi düşünen ve varlığını tarihsel köklerinden alan bir toplum yaratmayı hedeflemiştir. Tarih ve dil devrimini de bu nedenle yapmıştır.
 

14. Hukuk Devrimi:
Çağdaş bir devlet, Anayasal bir hukuk devletidir. Atatürk de ilk önce "Teşkilat-ı Esasiye Kanunu" olarak anılan ve 20 Ocak 1921’de kabul edilen ilk anayasayı hazırlatır. Cumhuriyetten sonra, 20 Nisan 1924’de yeni bir Anayasa yürürlüğe konur.

Hukuk alanında dinsel bütün kuralları ortadan kaldırmak için, Şer-i esaslara dayanan hukuk sistemi değiştirilerek 8 Nisan 1924’de mahkemeler birleştirilir. Türkiye çağdaş hukuk kurallarına yönelir.
Türk Medeni Kanunu, Borçlar Kanunu, Ticaret Kanunu, Ceza Kanunu gibi yasalar kabul edilir.
 

15. Kültür Devrimi:
Atatürk; ulusal eğitim, öğretim ve kültüre yön vermek için; 15 Temmuz 1921’de "Birinci Heyeti İlmiye" denilen ilk Maarif Kongresini toplar. Yunanlılar’ın Eskişehir’e taarruzu nedeniyle kongre önemli kararlar alamadan dağılır. Daha sonra Cumhuriyetin birinci Milli Eğitim Bakanı, Atatürk’ün 1922 Bursa konuşmasında açıkladığı eğitim ilkelerini "MAARİF MİSAKI" olarak genelge halinde yayınlar. Genelge özetle şu hususları içermektedir ve amacı şudur:
"Milliyetçi, halkçı, devrimci, laik, cumhuriyetçi vatandaşlar yetiştirmek, gerçek ahlak ve erdemi egemen kılmak"tır.
Eğitim kurumları tek çatı altında toplanır. Üniversite reformu başlatılır. Halk eğitimine ve halk kültürüne büyük önem verilir. Ulusal kültür ve ulusal bilinç yaratılır. Bu nedenle "Ankara Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi" kurulur.
Güzel sanatlar alanında da büyük atılımlar yapılır. Müziki Muallim Mektebi ve Ankara Devlet Konservatuarı açılır.
"Sanatsız kalan bir milletin, hayat damarlarından biri kopmuştur" diyen Atatürk, milli sanat ve kültürün gelişmesinde öncülük etmiştir.
 

16. Kadın Hakları Devrimi:
"Büyük Türk kadınım çalışma hayatımıza ortak etmek; hayatımızı onunla birlikte yürütmek, Türk kadınım bilimsel, sosyal, ekonomik hayatta erkeğe ortak, yardımcı yapmak gereklidir" diyen Atatürk; öncelikle Türk kadını peçe çarşaf gibi giysilerden kurtardı.
Osmanlı şeriat esasına dayanan kadınları köle kabul eden kuralları kaldırarak, Türk Medeni Kanunu ile eşitlik sağlandı ve tek evlilik getirildi.
Medeni haklara kavuşan Türk kadını, 1930’da belediye, 1933’de Muhtar ve 1934’de de Milletvekili seçme ve seçilme haklarına kavuşarak çağdaş yerini aldı. Bu yasalardan sonra kadınlar bir çok yerde görev aldılar ve 18 kadın milletvekili TBMM’de yasama faaliyetine katıldı.

17. Laiklik Devrimi:
Atatürk, Devlet aygıtını kurum ve örgütleriyle laikleştirmek için, öncelikle saltanat ve hilafeti ortadan kaldırdı. Şeriat yasalarım hükümsüz kılarak devlet içindeki kurumları kapattı.
Bilimin dinden bağımsızlaşması ve Türk insaninin özgürleşmesi için, laik eğitim ve öğretime önem vererek, devrimci laik özgür kurumlar yarattı.
Değiştirilemez madde olarak laiklik Anayasa’ya girdi. Laiklik Türk halkının vazgeçilmez ilkelerinden biri ve millet olmanın harcıdır.
Şeriat özlemcilerinin önünde barikat gibi duran laiklik ilkesini "koruma ve kollama", Atatürk tarafından Türk ulusunun ve onun bağrından çıkmış çelikleşmiş bir ifadesi olan ordusuna emanet edilmiştir.

375
0
0
Yorum Yaz